Nowe wydane newslettera poszerzy Twój zakres wiedzy w kwestii statusu rolnika ryczałtowego przy wykonywaniu działalności rolniczej i pozarolniczej działalności gospodarczej. Warto zgłębić te informacje, gdyż ostatnimi czasy szybko rozwija się lokalny rynek produktów regionalnych, ekologicznych pochodzących prosto z gospodarstwa rolnego, cieszących się coraz większym zainteresowaniem klienta.
Obejmuje on tzw. dostawy bezpośrednie, czyli towary pochodzenia roślinnego lub zwierzęcego (zboża, owoce, warzywa, mięso, jaka, mleko), wywodzące się z własnych upraw lub hodowli producentów, a niekiedy również produkty przetworzone przez nich w sposób inny niż przemysłowy (np. dżemy, kiełbasy). Wyroby sprzedawane są zazwyczaj przez tzw. rolników ryczałtowych, którzy korzystają z preferencji przy dostawie wyprodukowanych we własnym zakresie artykułów spożywczych w podatku dochodowym i podatku VAT.
Rolnik ryczałtowy to podatnik VAT, który z mocy prawa korzysta ze zwolnienia przedmiotowego z VAT w oparciu o art. 43 ust. 1 pkt 3 ustawy o VAT, jeśli dokonuje on dostawy produktów rolnych oraz świadczy usługi rolnicze. Nie odprowadza podatku należnego od zrealizowanej sprzedaży, ale przysługuje mu tzw. zryczałtowany zwrot podatku naliczonego przy zakupach towarów i usług niezbędnych dla produkcji rolnej, dokonywany przez nabywców towarów i usług rolniczych, jeśli są oni czynnymi podatnikami VAT. Zwrot dokonywany jest w formie ryczałtu w wysokości 7% kwoty należnej z tytułu dostawy produktów rolnych, pomniejszonej o kwotę zryczałtowanego zwrotu podatku. Wykazywany jest na tzw. fakturze VAT-RR, którą sporządza we własnym zakresie nie rolnik – ale nabywca jego świadczeń.
Rolnik ryczałtowy generalnie koncertuje się wokół działalności rolniczej, która na gruncie VAT stanowi działalność gospodarczą. Obok działalności rolniczej rolnik może wykonywać i inną, tzw. pozarolniczą działalność gospodarczą.
Łączenie różnych statusów podatkowych przez rolnika ryczałtowego przy wykonywaniu działalności gospodarczej, może budzić wiele wątpliwości.
Rolnik łączący wykonywanie pozarolniczej działalności gospodarczej oraz działalności rolniczej ma możliwość:
- nadal korzystać ze zwolnienia przedmiotowego dla dostawy produktów rolnych i świadczenia usług rolniczych bez względu na wartość obrotu, stosując jednocześnie zwolnienie z VAT na podstawie art. 113 ust. 1 i 9 ustawy o VAT dla sprzedaży wykonywanej w ramach pozarolniczej działalności gospodarczej dopóki, dopóty jego obrót nie przekroczy limitu sprzedaży w wysokości 200.000 zł. (z zastrzeżeniem art. 113 ust. 13 ustawy o VAT obejmującego wykluczenia ze stosowania zwolnienia podmiotowego z VAT);
- zrezygnować ze statusu rolnika ryczałtowego, rejestrując się jako podatnik VAT czynny zarówno dla działalności rolniczej, jak i dla pozostałej działalności gospodarczej;
- pozostać przy statusie rolnika ryczałtowego dla dostawy produktów rolnych i świadczenia usług rolniczych, deklarując status podatnika VAT czynnego tylko względem czynności wykonywanych w ramach pozarolniczej działalności gospodarczej.
Zaznaczyć trzeba, iż rezygnacja ze zwolnienia przedmiotowego przez rolnika dla dostawy produktów rolnych i wykonywania usług rolniczych poprzez złożenie zgłoszenia rejestracyjnego VAT-R oznacza, że przy prowadzeniu pozarolniczej działalności gospodarczej, podatnik nie będzie mógł również skorzystać ze zwolnienia podmiotowego.
Nie jest również możliwe, aby rolnik ryczałtowy, który dokonuje dostawy produktów rolnych i świadczy usługi rolnicze, zarejestrował się jako podatnik VAT czynny tylko względem wykonywania usług rolniczych, a przy sprzedaży płodów rolnych nadal korzystał ze zwolnienia z VAT. Powyższe wynika z faktu, że prowadząc działalność gospodarczą polegającą na świadczeniu usług rolniczych i po zarejestrowaniu się z tego tytułu jako podatnik VAT rolnik staje się jednym podatnikiem podatku od towarów i usług dla wszystkich czynności wykonywanych w ramach prowadzonej przez siebie działalności rolniczej. Powyższe potwierdził ostatnio Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w interpretacji indywidulanej 7 października 2022 r., nr 0114-KDIP1-3.4012.470.2022.1.JG.
Podobnie uznał WSA w Białymstoku w wyroku z dnia 3 czerwca 2022 r., sygn. akt I SA/Bk 127/22. Sąd ten podzielił pogląd o niepodzielności statusu rolnika ryczałtowego dla działalności rolniczej, uznając, iż: „każda dostawa rolnika ryczałtowego produktów rolnych pochodzących z własnej działalności rolniczej podlega zwolnieniu podatkowemu oraz każda usługa rolnicza świadczona przez rolnika ryczałtowego podlega temu zwolnieniu. Zwolnienie to ma charakter niepodzielny i nie można z niego korzystać wybiórczo. Rezygnacja ze zwolnienia przysługującego z mocy art. 43 ust. 1 pkt 3 ustawy o VAT może dotyczyć wyłącznie jego całości, a nie części, gdyż albo cała działalność rolnicza rolnika ryczałtowego jest zwolniona od podatku albo żadna jej część zwolnieniu nie podlega”.
Artykuł napisany przez:
Jolanta Kica
Doradca podatkowy, absolwentka Wydziału Ekonomii Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu i prawa na Uniwersytecie Wrocławskim. Aplikant radcowski oraz doradca podatkowy. Posiada wieloletnie doświadczenie oraz ugruntowaną wiedzę w zakresie rachunkowości i prawa podatkowego, a także prawa cywilnego i gospodarczego. Współpracuje z największymi firmami na Dolnym Śląsku. Autor związany z wydawnictwem Wolters Kluwer (Vademecum Doradcy Podatkowego, Vademecum Głównego Księgowego). Trener z zakresu podatków i księgowości.
