Od 1 stycznia 2022 roku przedsiębiorcy płacą składkę zdrowotną, której wysokość zależy od formy prowadzonej działalności gospodarczej. W przypadku przedsiębiorców prowadzących jednoosobowe działalności gospodarcze na skali podatkowej, podatku liniowym lub ryczałcie od przychodów ewidencjonowanych konieczne będzie rozliczenie składki zdrowotnej za rok 2022.
Przedsiębiorcy na skali podatkowej i podatku liniowym zobowiązani będą do rozliczenia pierwszego roku składkowego, który trwał od 1 lutego 2022 roku do 31 stycznia 2023 roku. Z kolei w przypadku przedsiębiorców na ryczałcie od przychodów ewidencjonowanych konieczne będzie rozliczenie roku 2022. Podstawą do rocznego rozliczenia dla osób na skali podatkowej i podatku liniowym będzie dochód kalendarzowy za rok 2022, a z kolei dla osób na ryczałcie będzie to przychód osiągnięty w roku 2022. Co istotne, ponieważ przedsiębiorcy przez cały rok składkowy wpłacali składkę zdrowotną ustalaną od miesięcznej podstawy, w rozliczeniu rocznym pojawić się mogą różne sytuacje:
- z rozliczenia rocznego wyjdzie dokładnie taka sama kwota, jak była wpłacana przez cały rok składkowy, zatem przedsiębiorca poza złożeniem rozliczenia rocznego nie jest zobowiązany do dopłaty, ani nie ma nadpłaty w składce,
- z rozliczenia rocznego wyjdzie konieczność dopłaty składki zdrowotnej,
- z rozliczenia rocznego wyjdzie nadpłata w składce zdrowotnej.
W przypadku kiedy przedsiębiorca rozpoczął działalność gospodarczą w styczniu 2023 roku, ale opodatkowaną na zasadach skali podatkowej, czy podatku liniowego, będzie zobowiązany do rozliczenia tzw. jednomiesięcznego roku składkowego.
W przypadku, kiedy przedsiębiorca rozpoczął działalność gospodarczą w styczniu 2023 roku, ale opodatkowaną na zasadach ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych, takiego obowiązku mieć nie będzie.
Forma rozliczenia rocznego
Przedsiębiorcy dokonują rozliczenia rocznego poprzez wypełnienie jednej z części przeznaczonej do tego w deklaracji rozliczeniowej składanej za miesiąc kwiecień 2023. Termin na rozliczenie to 22 maja 2023 roku.
Konieczność dopłaty
Z rozliczenia rocznego może wynikać konieczność dopłaty, jeśli na podstawie rocznej podstawy wymiaru składki, wyjdzie kwota składki wyższa, niż wpłacana w trakcie roku. W takiej sytuacji przedsiębiorca będzie zobowiązany do dokonania dopłaty do 22 maja 2023 roku.
Nadpłata w składce zdrowotnej, a zwrot
W sytuacji, kiedy przedsiębiorca z rozliczenia rocznego będzie miał nadpłatę w składkach, wtedy ma możliwość:
- zawnioskowania o zwrot na rachunek bankowy,
- pozostawienia nierozliczonej kwoty na koncie płatnika i jej skonsumowanie na kolejne zobowiązania ZUS do końca roku 2023.
W przypadku pozostawienia kwoty do rozliczenia do końca roku 2023 niejasne jest, jak wyglądać będzie sytuacja, kiedy przedsiębiorca nie zdąży ich do końca roku skonsumować. Z tego powodu bezpieczniej złożyć wniosek o zwrot.
W przypadku wniosku o zwrot, konieczne jest posiadanie zgłoszonego rachunku bankowego w ZUS,
a zatem jeśli ktoś nie ma takiego, musi dokonać jego zgłoszenia przez CEIDG lub druk ZUS-ZBA. Nie ma możliwości ręcznego wpisania rachunku bankowego do wniosku.
Istotne jest także, że wniosek zostanie przez ZUS wygenerowany automatycznie po złożeniu rozliczenia rocznego, ale konieczne będzie jego podpisanie do 1 czerwca 2023 roku.
Artykuł napisany przez:
Patrycja Kubiesa
Doradca podatkowy, członek Zarządu Małopolskiego Oddziału Krajowej Izby Doradców Podatkowych oraz członek Stowarzyszenia Naukowego Prawa Podatkowego. Absolwentka Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie i Uniwersytetu Pedagogicznego w Krakowie, szkoleniowiec, autorka wielu opracowań i artykułów w uznanych firmach i wydawnictwach w Polsce.
