Wielu podatników zastanawia się, czy jest uprawnionych do tego, aby w roku podatkowym 2023 r. kontynuować stosowanie zwolnienia od podatku przewidzianego dla drobnych przedsiębiorców na podstawie art. 113 ust. 1 ustawy o VAT.
Na podstawie tego przepisu zwalnia się od podatku sprzedaż dokonywaną przez podatników, u których wartość sprzedaży nie przekroczyła łącznie w poprzednim roku podatkowym kwoty 200.000 zł. Do wartości sprzedaży nie wlicza się kwoty podatku.
Co istotne, ze zwolnienia podmiotowego z VAT nie mogą korzystać wybrane grupy podatników. Jeśli bowiem przedsiębiorca realizuje świadczenia wyszczególnione w art. 113 ust. 13 ustawy,
jego towary i usługi zostaną obligatoryjnie objęte podatkiem. Pozostali podatnicy posiadają swobodę decydowania o tym, czy występować w obrocie gospodarczym jako czynni, czy jako zwolnieni VAT-owcy pod warunkiem, że ich obroty ani w roku bieżącym, ani w roku poprzednim nie przekroczyły magicznej kwoty granicznej w wysokości 200.000 zł.
Jakie czynności należy wliczyć do powyższego progu, aby ustalić, czy przedsiębiorca może stosować zwolnienie?
W myśl art. 113 ust. 2 ustawy o VAT do wartości sprzedaży wlicza się odpłatną dostawę towarów i odpłatne świadczenie usług wykonane przez podatnika z wyłączeniem:
- wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów oraz wewnątrzwspólnotowej sprzedaży towarów na odległość, która nie podlega opodatkowaniu podatkiem na terytorium kraju;
- sprzedaży na odległość towarów importowanych, która nie podlega opodatkowaniu podatkiem na terytorium kraju;
- odpłatnej dostawy towarów i odpłatnego świadczenia usług, zwolnionych od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 lub przepisów wydanych na podstawie art. 82 ust. 3, z wyjątkiem:
- transakcji związanych z nieruchomościami,
- usług, o których mowa w art. 43 ust. 1 pkt 7, 12 i 38-41,
- usług ubezpieczeniowych
- jeżeli czynności te nie mają charakteru transakcji pomocniczych;
- odpłatnej dostawy towarów, które na podstawie przepisów o podatku dochodowym są zaliczane przez podatnika do środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych podlegających amortyzacji.
Powyższe oznacza, że do limitu w kwocie 200.000 zł. wliczona zostanie sprzedaż krajowa przedsiębiorcy, który w danym roku korzystał ze zwolnienia. Jeżeli dokonuje on również dostaw towarów dla podatników z innych krajów członkowskich UE, powinien również włączyć wartość tych dostaw do puli limitu. Jak bowiem uznał Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w interpretacji indywidulanej z 1 lutego 2022 r., nr 0114-KDIP1-2.4012.518.2021.2.RD, podatnik zwolniony podmiotowo nie posiada statusu podatnika VAT czynnego, jego sprzedaż unijna nie stanowi zatem transakcji WDT, a jedynie sprzedaż krajową, która jako taka uwzględniania jest w omawianym limicie. Dodatkowo przedsiębiorca w omawianej wartości powinien uwzględnić transakcje WSTO, stanowiące zasadniczo sprzedaż dla konsumentów w innych państw, takich które nie są objęte podatkiem od wartości dodanej w kraju przeznaczenia dla wysyłanego towaru (por. Interpretacja indywidulana Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia kwietnia 2022 r., nr 0113-KDIPT1-2.4012.358.2022.4.JSZ).
Do limitu sprzedaży w wysokość 200.000 zł. nie będą natomiast włączane otrzymane przez podatnika dotacje i refundacje, niewpływające bezpośrednio na cenę świadczeń oferowanych przez podatnika, nie są bowiem elementem tworzącym podstawę opodatkowania w rozumieniu art. 29a ustawy o VAT. Tak wynika z interpretacji urzędowej Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 22 kwietnia 2022 r., nr 0112-KDIL3.4012.102.2022.1.LS. Do kwoty 200.000 zł. nie są również brane pod uwagę świadczenia realizowane przez przedsiębiorcę poza granicą Polski. Jak przyjął organ w interpretacji z dnia 27 kwietnia 2022 r., nr 0113-KDIPT1-2.4012.136.2022.2.PRP:
„odpłatne świadczenie usług, których miejsce świadczenia (opodatkowania) znajduje się poza terytorium kraju, nie stanowi sprzedaży w rozumieniu ustawy. Tym samym przy ustalaniu prawa do zwolnienia podmiotowego, o którym mowa w np. 113 ustawy o VAT, nie uwzględnia się świadczenia usług, których miejsce opodatkowania znajduje się poza terytorium kraju.”
Usługi przedmiotowo zwolnione z VAT (np. usługi opieki medycznej, szkoleniowe) generalnie podlegają pominięciu przy kalkulowaniu limitu, z paroma istotnymi wyjątkami.
W limicie należy bowiem uwzględniać świadczenia zwolnione przedmiotowo, o których mowa w art. 43 ust. 1 pkt 7, 12 i 38-41 ustawy o VAT, niemające charakteru pomocniczego, a więc szeroko rozumiane usługi finansowe oraz usługi ubezpieczeniowe, z tym, że w tym drugim przypadku – za wyjątkiem usług pośrednictwa przy zawieraniu umów ubezpieczenia (por. interpretacja indywidulana z dnia 16 listopada 2017 r., nr 0115-KDIT1-1.4012.671.2017.1.KM). W kwocie sprzedaży pozwalającej korzystać podatnikowi ze zwolnienia od podatku VAT również należy wziąć pod uwagę świadczenia związane z nieruchomościami, takie jak czynsz najmu lub dzierżawy, media. Co istotne, do limitu wliczymy również wartość sprzedaży nieruchomości, która przy dostawie korzystała ze zwolnienia z VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 lub 10a ustawy o VAT, chyba, że stanowi ona środek trwały podatnika, ujęty we właściwej ewidencji.
Potwierdził to Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w interpretacji indywidulanej z dnia 10 marca 2022 r., nr 0112-KDIL1-1.4012.406.2022.2.AW.
Artykuł napisany przez:
Jolanta Kica
Doradca podatkowy, absolwentka Wydziału Ekonomii Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu i prawa na Uniwersytecie Wrocławskim. Aplikant radcowski oraz doradca podatkowy. Posiada wieloletnie doświadczenie oraz ugruntowaną wiedzę w zakresie rachunkowości i prawa podatkowego, a także prawa cywilnego i gospodarczego. Współpracuje z największymi firmami na Dolnym Śląsku. Autor związany z wydawnictwem Wolters Kluwer (Vademecum Doradcy Podatkowego, Vademecum Głównego Księgowego). Trener z zakresu podatków i księgowości.
