Geneza i cel regulacji art. 15cb ustawy o CIT
Finansowanie działalności spółki kapitałem własnym jest co do zasady bezpieczniejszym rozwiązaniem niż korzystanie z kredytów lub pożyczek. Przez wiele lat była to jednak droga nieatrakcyjna podatkowo, gdyż odsetki od kredytów i pożyczek mogły i mogą (po spełnieniu określonych warunków- por. aktualnie w szczególności art. 15c ustawy o CIT) stanowić podatkowy koszt uzyskania przychodu. Z kolei finansowanie spółki kapitałem własnym nie dawało przez wiele lat żadnej podobnej korzyści podatkowej. Stąd też wprowadzona od 1 stycznia 2019 roku do ustawy o CIT regulacja w postaci art. 15cb ustawy o CIT miała na celu uatrakcyjnić pod kątem podatkowym finansowanie działalności kapitałem własnym, a co za tym idzie zachęcić równolegle spółki do ograniczania posiłkowania się finansowaniem zewnętrznym. Mianowicie, skutkiem wprowadzonego art. 15cb ustawy o CIT jest (częściowe) zrównanie podatkowych skutków finansowania dłużnego oraz finansowania własnego (w postaci dopłat wspólników lub zysków przekazywanych na kapitał zapasowy lub rezerwowy spółki).Na czym polega preferencja?
Regulacja art. 15cb ustawy o CIT pozwala spółce rozpoznać koszt uzyskania przychodów, mimo że nie poniosła ona żadnego rzeczywistego wydatku. Koszt ten jest potocznie określany jako „hipotetyczne odsetki”. Podstawą jego obliczenia może być:- dopłata wniesiona do spółki w trybie i na zasadach określonych w odrębnych przepisach
- zysk przekazany na kapitał zapasowy lub rezerwowy spółki.
Jakie warunki należy spełnić, aby skorzystać z preferencji?
Możliwość zastosowania art. 15cb ustawy o CIT została uzależniona od spełnienia kilku istotnych warunków. Tak jak zostało to już wskazane, nie obejmuje ona każdego zwiększenia kapitałów własnych spółki, a więc nie dotyczy ona przykładowo wnoszonych wkładów pieniężnych na kapitał zakładowy, czy też agio. Mianowicie, podstawę kalkulacji preferencji podatkowej mogą stanowić wyłącznie dopłaty wniesione zgodnie z odrębnymi przepisami oraz zyski przekazane na kapitał zapasowy lub rezerwowy spółki. Ponadto, warto mieć na względzie, że z preferencji wyłączone są dopłaty i zyski przeznaczone na pokrycie straty bilansowej. Kolejnym warunkiem jest pozostawienie w spółce tak przekazanych środków przez odpowiednio długi okres. Zgodnie bowiem z przepisami zwrot dopłaty albo podział i wypłata zysku nie mogą nastąpić wcześniej niż po upływie trzech lat, liczonych od końca roku podatkowego, w którym dopłata została wniesiona albo podjęto uchwałę o zatrzymaniu zysku w spółce. Mianowicie, w sytuacji, gdy dojdzie do zwrotu omawianych środków wcześniej, należy sankcyjne na bieżąco rozpoznać przychód podatkowy w wartości odliczonym wcześniej z tytułu preferencji kosztom uzyskania przychodu. Przykładowo: Jeżeli zatem uchwała o przekazaniu zysku spółki na kapitał zapasowy została podjęta w 2026 roku, to aby nie utracić preferencji z art. 15cb ustawy o CIT co do zasady wypłata tego zysku powinna nastąpić nie wcześniej niż po zakończeniu 2029 roku. Z tego względu zastosowanie art. 15cb ustawy o CIT sprawdzi się jedynie w tych spółkach, które planują przez dłuższy czas pozostawić część wypracowanych środków (ew. wniesionych dopłat) na rozwój działalności, finansowanie inwestycji lub budowanie bezpiecznej poduszki finansowej.Co oznacza dla Ciebie i Twojej organizacji?
- 15cb ustawy o CIT pozwala rozpoznać koszt podatkowy bez ponoszenia odpowiadającego mu wydatku. Może więc prowadzić do ,,darmowego” obniżenia CIT spółki.
- Preferencja dotyczy wyłącznie dopłat wspólników oraz zysków przekazanych na kapitał zapasowy lub rezerwowy spółki. Nie obejmuje ona więc wszystkich form zasilania kapitałów własnych.
- Dodatkowy koszt podatkowy wynikający z preferencji może być rozpoznawany przez trzy lata podatkowe, jednak nie może przekroczyć 250 000 PLN w jednym roku.
- Aby zachować prawo do preferencji, podział i wypłata zysku (lub zwrot dopłaty) nastąpić może nie wcześniej niż po upływie 3 lat, licząc od końca roku podatkowego, w którym została podjęta uchwała o zatrzymaniu zysku w spółce (wniesiona dopłata). Także przed wypłatą dywidendy lub zwrotem dopłat należy zweryfikować, czy planowana czynność nie naruszy warunków zastosowania art. 15cb ustawy o CIT;
- Jako że art. 15cb ustawy o CIT daje realne oszczędności podatkowe (w przełożeniu na podatek CIT nawet 47 500 PLN rocznie) warto zawsze przed podjęciem uchwały o podziale zysku przeanalizować nie tylko bieżące oczekiwania wspólników dotyczące dywidendy, ale także długoterminowe plany spółki. Czasami bowiem pozostawienie części zysku w spółce na kilka lat może okazać się rozwiązaniem bardziej opłacalnym niż jego natychmiastowa wypłata.
Warto przeanalizować także rozliczenia CIT z poprzednich lat. Jeżeli spółka zatrzymywała zyski lub otrzymywała dopłaty, ale nie rozpoznawała do tej pory hipotetycznych odsetek, możliwe może być uwzględnienie dodatkowego kosztu uzyskania przychodu w drodze korekty nieprzedawnionych zeznań CIT-8.
Artykuł napisany przez:
Joanna Aleksandrowicz
Radca prawny, doradca podatkowy, doświadczony szkoleniowiec z zakresu prawa podatkowego, współpracujący w tym obszarze także z uczelniami wyższymi. Absolwentka kierunku Prawo na wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Gdańskiego, a także Finansów i Rachunkowości spec. Doradztwo Podatkowe w Wyższej Szkole Bankowej w Gdańsku. Na co dzień zajmuje się bieżącą obsługą prawno-podatkową spółek, ze szczególnym uwzględnieniem podatków dochodowych. Posiada doświadczenie w zakresie regulacji dotyczących MDR, zajmuje się kompleksowym przeprowadzaniem przeglądów podatkowych, a także uczestnicy w procesie przygotowywania dokumentacji cen transferowych dla klientów.
