Procedura SME (szczególna procedura dla małych przedsiębiorstw) umożliwia małym firmom z Unii Europejskiej korzystanie ze zwolnienia z VAT w innych krajach UE, w których nie posiadają one siedziby. Pozwala to uniknąć rejestracji i rozliczania VAT w każdym kraju sprzedaży osobno. Od 1 stycznia 2025 r. każde państwo UE pozwala korzystać ze zwolnienia obrotowego podatnikom z siedzibą w innych państwach UE – na warunkach analogicznych jak dla podatników z siedzibą w tym państwie.
Jakich transakcji dotyczy procedura SME?
Procedurę SME można zastosować zarówno do transakcji towarowych jak i usługowych. Polski podatnik możesz zastosować procedurę SME do następujących transakcji:
- krajowe dostawy towarów podlegające opodatkowaniu w innym niż Polska państwie UE,
- wewnątrzwspólnotowa sprzedaż towarów na odległość (WSTO) – podlegająca VAT w innym niż Polska państwie UE,
- dostawa, w ramach której towary są transportowane pomiędzy dwoma państwami UE, przy czym towar jest wysyłany z innego niż Polska państwa UE (z wyłączeniem WDT nowych środków transportu),
- przemieszczenie towarów między dwoma państwami UE – gdy transport rozpoczyna się w innym niż Polska państwie UE,
- eksport towarów z innego niż Polska państwa UE.
Jakie warunki należy spełniać, aby skorzystać z procedury SME?
Aby skorzystać ze zwolnienia w innym państwie UE muszą być spełnione następujące warunki:
- obrót podatnika w całej UE nie przekracza kwoty 100 tys. euro (próg unijny),
- państwo unijne, w którym transakcja podlega opodatkowaniu wprowadziło tego typu zwolnienie,
- spełniać wymogi do zwolnienia określone w kraju opodatkowania transakcji w szczególności nie przekraczać określonego w tym państwie progu krajowego,
- złożenie powiadomienia o zamiarze skorzystania ze zwolnienia,
- uzyskanie numeru identyfikacyjnego EX.
Urząd Skarbowy właściwy do procedury SME
Do obsługi spraw polskich podatników dotyczących procedury szczególnej SME od 1 stycznia 2025 r. właściwym jest Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego Warszawa-Śródmieście (niezależnie od tego, gdzie podatnik rozlicza się z tytułu innych obowiązków w VAT). Naczelnik Urzędu Skarbowego Łódź-Śródmieście – jest właściwym do obsługi spraw podatników z innych państw członkowskich UE, którzy chcieliby skorzystać ze zwolnienia z VAT w Polsce.Korzyści dla podatników z wdrożenia procedury szczególnej SME
Przed 1 stycznia 2025 r. podatnik dokonujący transakcji w państwach członkowskich Unii Europejskiej (UE), w których nie posiadał siedziby działalności gospodarczej, musiał co do zasady zarejestrować się dla celów VAT i wypełniać obowiązki związane z VAT (m.in. składać deklaracje, rozliczać VAT) w każdym z tych państw członkowskich. Od 1 stycznia 2025 r. małe przedsiębiorstwa z UE mogą korzystać z transgranicznych zwolnień z VAT, a obsługa spraw z zakresu procedury szczególnej SME jest dokonywana w państwie członkowskim UE, w którym podatnik posiada siedzibę działalności gospodarczej. W państwie członkowskim siedziby działalności gospodarczej podatnik będzie dokonywał uprzedniego powiadomienia w ramach procedury szczególnej SME oraz składał informacje kwartalne o swoich obrotach. Wprowadzenie procedury upraszczającej obowiązki administracyjne ma na celu przeciwdziałanie zakłóceniom konkurencji oraz ma sprzyjać wzrostowi i rozwojowi handlu transgranicznego. Mali przedsiębiorcy od 1 stycznia 2025 r. mogą rozpocząć lub rozszerzyć swoją działalność na inne państwa UE przy mniejszym obciążeniu administracyjnym.
Co to oznacza dla Ciebie i Twojej organizacji?
- Zwolnienie zagraniczne: Umożliwia sprzedaż towarów i usług na terenie całej Unii Europejskiej bez naliczania lokalnego podatku VAT w kraju nabywcy.
- Limity: Warunkiem jest, aby roczny obrót firmy w danym państwie członkowskim oraz łączna wartość sprzedaży w całej UE nie przekraczały określonych limitów (w Polsce to odpowiednio limit zwolnienia podmiotowego, a w UE – próg 100 tys. EUR).
- Fakturowanie: Na fakturach nie wykazuje się stawki VAT. Należy umieścić adnotację typu „zwolniony z VAT – procedura SME”.
- Rejestracja: Zamiast rejestrować się do VAT w każdym kraju UE, w którym prowadzisz sprzedaż, zgłaszasz chęć korzystania z procedury w urzędzie skarbowym kraju, w którym masz siedzibę.
Artykuł napisany przez:

Iwona Biernat-Baran
Prawnik, doradca podatkowy (nr wpisu 12273). Posiada ponad 10 – letnie doświadczenie zawodowe związane z prawem podatkowym. Początki kariery związała z pracą w administracji skarbowej, m.in. w urzędzie skarbowym oraz izbie skarbowej. Obecnie prowadzi kancelarię doradztwa podatkowego. Jest trenerem z zakresu podatku od towarów i usług (VAT) oraz KSeF. Pomaga wdrożyć KSeF w firmach oraz przeprowadza audyty wdrożeniowe KSeF. Jest autorką publikacji z zakresu prawa podatkowego oraz organizatorem i uczestnikiem wielu konferencji naukowych, na których prezentuje tematy związane z prawem podatkowym. Prezes Stowarzyszenia Naukowego Prawa Podatkowego, członek Krajowej Rady Doradców Podatkowych, Przewodnicząca Kolegium Redakcyjnego Wydawnictw KIDP, Redaktor Naczelna Wydawnictw KIDP.
