W tym wpisie przeczytasz:
- Pojęcie i klasyfikacja robót budowlanych na potrzeby ryczałtu
- Czy zawsze usługi budowlane będą opodatkowane ryczałtem w stawce 5,5%?
- W jakich okolicznościach prace budowlane stanowią działalność wytwórczą podatnika?
- Roboty budowlane wykonywane z materiału powierzonego
- Podsumowanie
- Co to oznacza dla Ciebie i Twojej organizacji?
Opodatkowanie przychodów w branży budowlanej ryczałtem ewidencjonowanym opiera się na rozróżnieniu pomiędzy robotami budowlanymi, działalnością wytwórczą oraz usługową. Wybór właściwej stawki (5,5% lub 8,5%) zależy od charakteru wykonywanych czynności, pochodzenia materiałów oraz związku efektu prac z obiektem budowlanym.
Pojęcie i klasyfikacja robót budowlanych na potrzeby ryczałtu
Jak wynika z art. 12 ust. 1 pkt 6 lit. a) ustawy o ryczałcie, przychody z robót budowlanych opodatkowane są zasadniczo 5,5% stawką ryczałtu ewidencjonowanego.
Pojęcie „roboty budowlane” należy rozumieć zgodnie z przepisami prawa budowlanego. Zgodnie z art. 3 pkt 7 tej ustawy, roboty budowlane to przede wszystkim budowa, a także prace polegające na przebudowie, montażu, remoncie lub rozbiórce obiektu budowlanego. Roboty budowlane obejmują zatem działania, które odnoszą się do obiektu budowlanego należącego do innego podmiotu, trwale związanego z gruntem. Tym samym o zakwalifikowaniu prac jako roboty budowlane decyduje ich trwały związek z bryłą budynku lub innym obiektem budowlanym. Co do zasady roboty budowlane to prace kwalifikowane według PKWiU w działach 41-43.
Czy zawsze usługi budowlane będą opodatkowane ryczałtem w stawce 5,5%?
Otóż nie, jak podkreślił Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w interpretacji indywidualnej z 4 grudnia 2025 r., nr 0112-KDSL1-2.4011.569.2025.2.JN, prefabrykacja elementów na zamówienie z materiałów klienta, bez ich ostatecznego montażu w obiekcie budowlanym (co jest warunkiem koniecznym dla opodatkowania robót 5,5% stawką podatku), musi być traktowana jako pozostała działalność usługowa podlegająca stawce 8,5% na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 5 lit. a) ustawy o ryczałcie.
W jakich okolicznościach prace budowlane stanowią działalność wytwórczą podatnika?
W świetle przepisów ustawy o ryczałcie oraz interpretacji organów podatkowych, roboty budowlane i działalność wytwórcza to dwie odrębne kategorie działalności, które – choć podlegają tej samej stawce ryczałtu 5,5%- różnią się charakterem wykonywanych czynności oraz sposobem wykorzystania materiałów. Roboty budowlane mogą bowiem w niektórych przypadkach stanowić działalność wytwórczą podatnika, zdefiniowaną w art. 4 ust. 1 pkt 4 ustawy o ryczałcie.
O zakwalifikowaniu działalności do kategorii wytwórczej (stawka 5,5%) decyduje fakt powstawania nowych wyrobów. Działalność wytwórcza ma miejsce wtedy, gdy nowy wyrób powstaje z materiałów zakupionych lub wytworzonych przez samego podatnika. Decydujący jest tu końcowy efekt – powstanie przedmiotu, który wcześniej nie istniał. W tym przypadku podatnik nie świadczy usługi budowlanej na rzecz podmiotu trzeciego, lecz realizuje inwestycję (prowadzi prace budowlane) na własny rachunek, stając się właścicielem powstałego dobra (obiektu budowlanego) przed jego sprzedażą. Tak wynika z pisma Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 22 stycznia 2026 r. nr 0112-KDSL1-1.4011.737.2025.1.MK, w którym organ stwierdził, że przedsiębiorca prowadzi proces wytwórczy, tj. budowę budynku/budynków przeznaczonego do sprzedaży (PKWiU dział 41). Nie jest to działalność usługowa polegająca na prowadzeniu robót budowlanych, tylko działalność wytwórcza, również opodatkowana ryczałtem w stawce 5,5%.
Roboty budowlane wykonywane z materiału powierzonego
Zwrócić również należy uwagę na fakt, że ustawa o ryczałcie rozróżnia stawki ryczałtu dla działalności produkcyjnej (wytwórczej). Aby działalność mogła być uznana za wytwórczą (stawka 5,5%), nowy wyrób musi powstać z materiałów zakupionych lub wytworzonych przez samego podatnika. Wykonywanie przedmiotów z materiału klienta jest traktowane jako usługa wytwarzania z materiału zamawiającego, co skutkuje opodatkowaniem jej stawką 8,5% zamiast 5,5%.
Podsumowanie
Opodatkowanie ryczałtem w branży budowlanej nie jest takie oczywiste. Roboty budowlane, obejmujące m.in. budowę, remont czy montaż na obiektach trwale związanych z gruntem, są zasadniczo opodatkowane stawką 5,5%. Tę samą stawkę stosuje się do działalności wytwórczej, w której podatnik z własnych materiałów tworzy nowe wyroby, takie jak budynki przeznaczone do sprzedaży. Wyższą stawkę 8,5% należy natomiast zastosować w przypadku działalności usługowej, np. przy prefabrykacji elementów z materiałów klienta bez ich montażu w obiekcie budowlanym. Ta sama stawka stosowana jest także dla działalności wytwórczej w budownictwie, prowadzonej z materiałów należących do klienta.
Co to oznacza dla Ciebie i Twojej organizacji?
- Musisz upewnić się, na jakich warunkach opodatkowane są Twoje przychody, ponieważ o wyborze stawki 5,5% lub 8,5% decyduje precyzyjne rozróżnienie między robotami budowlanymi, działalnością wytwórczą a usługową;
- Sprawdź, czy zachowany jest trwały związek realizowanych prac z bryłą budynku oraz czy inwestycje budowlane na sprzedaż są prowadzone z własnych materiałów, co jest kluczowe dla zachowania prawa do niższej stawki 5,5%.
Artykuł napisany przez:
Jolanta Kica
Absolwentka Wydziału Ekonomii Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu, absolwentka prawa na Wydziale Prawa, Administracji i Ekonomii Uniwersytetu Wrocławskiego. Radca prawny oraz doradca podatkowy. Posiada wieloletnie doświadczenie oraz ugruntowaną wiedzę w zakresie rachunkowości i prawa podatkowego, a także prawa cywilnego i gospodarczego. Współpracuje z największymi firmami na Dolnym Śląsku. Autor związany z wydawnictwem Wolters Kluwer oraz Wiedza i Praktyka oraz C.H Beck. Doświadczony trener z zakresu podatków i księgowości m.in. dla Stowarzyszenia Księgowych w Polsce, korporacji prawniczych i firm szkoleniowych.
